| ECZACILIK (İNGILIZCE) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Lisans | TYYÇ: 6. Düzey | QF-EHEA: 1. Düzey | EQF-LLL: 6. Düzey | ||
Ders Genel Tanıtım Bilgileri
| Ders Kodu: | PHA104 | ||||||||
| Ders İsmi: | Analytical Chemistry-I | ||||||||
| Ders Yarıyılı: | 2. Yarıyıl / Bahar | ||||||||
| Ders Kredileri: |
|
||||||||
| Öğretim Dili: | EN | ||||||||
| Ders Koşulu: | Yok | ||||||||
| Dersin Türü: | Zorunlu | ||||||||
| Dersin Düzeyi: |
|
||||||||
| Dersi Veren(ler): | Arda Atakol |
Dersin Amaç ve İçeriği
| Dersin Amacı: | Bu dersin amacı, genel kimya prensipleri ile farmasötik endüstrinin gerektirdiği sıkı Kalite Kontrol (QC) standartları arasında bir köprü kurmaktır. Öğrencilere sadece kimyasal reaksiyonları değil, bir numunede tam olarak ne kadar etken madde bulunduğunu belirlemeye yarayan kantitatif analiz yöntemlerini kavratmayı hedefler. Ders, dünya çapındaki farmakopelerde (USP, EP) ilaç saflığını tayin etmek için yasal standart olmaya devam eden "Klasik Yöntemler"e (Gravimetri ve Titrimetri) odaklanmaktadır. Nihai amaç, doğru doz ölçümleri yoluyla hasta güvenliğini garanti altına alacak matematiksel ve kimyasal temelleri öğrencilere kazandırmaktır. |
| Dersin Hedefi: | Bu dersin temel hedefleri şunlardır: Öğrencilere hassasiyet (precision) ve doğruluk (accuracy) kavramlarını ayırt ettirerek analitik verileri doğrulamak için istatistiksel testleri (t-testi, güven aralıkları) uygulama becerisi kazandırmak. Öğrencilerin tampon sistemlerinde pH ve fizyolojik koşullarda çözünürlük çarpımı (Ksp) gibi karmaşık kimyasal denge hesaplamalarında ustalaşmalarını sağlamak. Asit-baz, redoks, kompleksometrik ve çöktürme titrasyonlarını içeren volumetrik analizlerin teorisini ve uygulamasını kavratmak. Elde edilen analitik sinyalleri (dönüm noktaları, eşdeğerlik noktaları); ilaç stabilitesi, formülasyonlardaki tampon kapasitesi ve elektrolit dengesi gibi gerçek dünyadaki farmasötik senaryolarla ilişkilendirebilme yetkinliği kazandırmak. |
| Dersin Veriliş Şekli: | Yüz yüze |
Öğrenme Kazanımları
| Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.) | ||
|
1) Tampon sistemlerinde pH ve fizyolojik koşullarda çözünürlük çarpımı ($K_{sp}$) dahil olmak üzere karmaşık kimyasal denge hesaplamalarının teorik temellerini tanımlar. |
||
|
2) Volumetrik analizin (asit-baz, redoks, kompleksometrik ve çöktürme titrasyonları) ve gravimetrik yöntemlerin teorik prensiplerini ve farmasötik saflık tayinindeki rollerini açıklar. |
||
| Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.) | ||
|
1) Analitik verilerin güvenilirliğini doğrulamak amacıyla istatistiksel testleri (t-testi, güven aralıkları) uygular; kesinlik (precision) ve doğruluk (accuracy) değerlendirmesi yapar. |
||
|
2) Laboratuvar ortamında ilaç etkin maddelerinin kantitatif miktar tayini (assay) işlemlerini yürütür ve çözelti hazırlama/seyreltme tekniklerini standart protokoller çerçevesinde uygular. |
||
| Yetkinlikler (Bağımsız çalışabilme, sorumluluk alabilme, öğrenme, alana özgü, iletişim ve sosyal yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.) | ||
|
1) Analitik veri kayıtlarını ve laboratuvar protokollerini izlenebilirlik standartlarına uygun şekilde bağımsız olarak tutar ve kişisel laboratuvar güvenliği sorumluluğunu üstlenir. |
||
|
2) Analitik sinyalleri (dönüm noktaları, eşdeğerlik noktaları); ilaç stabilitesi, formülasyonlardaki tampon kapasitesi ve elektrolit dengesi gibi gerçek dünyadaki farmasötik senaryolarla ilişkilendirir. |
||
Ders Akış Planı
| Hafta | Konu | ||
| 1) | Teori: Analitik Kimyaya Giriş, Eczacılıkta Analizin Rolü ve Derişim Birimleri. Laboratuvar: Laboratuvar Güvenliği, Kalibrasyon ve Laboratuvar Defteri | ||
| 2) | Teori: Analitik Kimya Araçları ve Temel Hesaplamalar, Çözelti Hazırlama ve Seyreltme. Laboratuvar: Çözelti Hazırlama ve Seri Seyreltme | ||
| 3) | Teori: Deneysel Hata ve İstatistik, Anlamlı Sayılar ve Güven Aralıkları. Laboratuvar: Titrantların Standardizasyonu | ||
| 4) | Teori: Sulu Çözeltiler ve Aktivite, Elektrolit Etkileri. Laboratuvar: Asit-Baz Tayini: Doğrudan Titrasyon (Aspirin tablet kalite kontrolü) | ||
| 5) | Teori: Çözünürlük Dengeleri (Ksp), Ortak İyon Etkisi. Laboratuvar: Atölye I: İstatistik ve Veri İşleme | ||
| 6) | Teori: Gravimetrik Analiz, Çöktürme Yöntemleri ve Kurutma. Laboratuvar: Gravimetrik Analiz: Demir (III) tayini | ||
| 7) | Ara sınav | ||
| 8) | Teori: Asit-Baz Dengeleri ve Tamponlar, Henderson-Hasselbalch Denklemi. Laboratuvar: Tampon kapasitesinin gözlenmesi | ||
| 9) | Teori: Nötralleşme Titrasyonları (Kuvvetli Asitler/Bazlar). Laboratuvar: Atölye II: Titrasyon türev eğrilerinin oluşturulması ve analizi | ||
| 10) | Teori: Nötralleşme Titrasyonları (Zayıf Asitler/Bazlar), Yarı-eşdeğerlik Noktası. Laboratuvar: Asit-Baz Tayini II: Geri Titrasyon (Antasit Analizi) | ||
| 11) | Teori: Karmaşık Asit-Baz Sistemleri ve Sulu Olmayan Ortam Titrasyonları. Laboratory: Atölye III: Farmakope okuryazarlığı ve yöntem tasarımı. | ||
| 12) | Teori: Redoks Titrasyonları Teorisi, Nernst Denklemi ve Redoks İndikatörleri. Laboratuvar: Redoks Titrasyonu I: Permanganometri (Hidrojen Peroksit Tayini) | ||
| 13) | Teori: Redoks Titrasyonları Uygulamaları, Permanganometri ve İyodometri. Laboratuvar: Redoks Titrasyonu II: İyodometri (C Vitamini Tayini) | ||
| 14) | Teori: Kompleksometrik ve Çöktürme Titrasyonları, EDTA Titrasyonları ve Arjantometri. Laboratuvar: Kompleksometrik Titrasyon: Su Sertliği (Ca2+/Mg2+ Tayini) | ||
|
|||
Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi
| Etkisi Yok | 1 En Düşük | 2 Orta | 3 En Yüksek |
| Ders Öğrenme Kazanımları | 1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
|||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Program Kazanımları | |||||||||||||||
| 1) Atatürk ilkelerini izleyen modern evrensel bilgi ile donanmış ve aynı zamanda Ulusumuzun tarihinin farkında olan bir birey/eczacı olarak yetişir. | |||||||||||||||
| 2) Fizik, kimya, matematik ve istatistik konularının temel prensiplerini öğrenerek bu prensipleri biyolojik sistemlere uygulama becerisi kazanır. | |||||||||||||||
| 3) Tıbbi Biyoloji ve genetik alanında temel kavramlar, prensipler, yöntemler hakkında bilgilenir ve bu bilgileri teknoloji alanında kullanma becerisi kazanır. | |||||||||||||||
| 4) İnsan vücudunun anatomik yapısı, sistemlerin fizyolojik çalışma prensipleri, organizmadaki biyokimyasal ve immünolojik olaylar hakkında bilgi sahibi olur. Bu bilgilerle organizmadaki fizyopatolojik değişiklikleri interaktif klinik biyokimya bilgileriyle yorumlama becerisi kazanır. | |||||||||||||||
| 5) Eczacılık mesleği ile ilgili terminolojiyi öğrenir, tıbbi malzeme, medikal ekipman ve pansuman materyallerini tanır, ilaç formülasyonlarında bulunan etken maddelerin fizikokimyasal özelliklerini öğrenir ve farmasötik biyoteknoloji /teknoloji ile hazırlanan ilaçlar hakkında bilgi sahibi olur. Ayrıca yeni teknolojiler (rekombinant DNA teknolojisi) ileri teknoloji ile üretilen nükleik asit ilaçlarına ve hücre tedavisine ilişkin detaylı bilgi sahibi olur. | |||||||||||||||
| 6) Terapötik kullanım için uygun olan yeni kimyasal bileşiklerin sentez ve geliştirilme becerisi kazanır, günümüzde kullanılan ilaçların biyolojik özellikleri, yapı-etki ilişkileri ve ilaçların metabolizması konularında bilgi sahibi olur. | |||||||||||||||
| 7) Tıbbi bitkileri ve bitkisel drogları tanıma becerisi kazanır; bitkilerle tedavi, tıbbi çaylar ve bitkilerin etkin maddeleri hakkında bilgi sahibi olur; tıbbi amaçla kullanılan doğal ürünleri (bitki, mantar, deniz organizmaları ve diğerleri) geliştirme becerisi kazanır. | |||||||||||||||
| 8) Hastalıklarla ilgili temel bilgileri edinir ve genel olarak tüm ilaçların vücutta geçirdiği evreler, etki mekanizmaları, istenmeyen etkileri ve ilaçların etkisini değiştiren faktörler, ilaçların ve kimyasal maddelerin toksik etkileri ve tedavileri konusunda bilgi sahibi olur. | |||||||||||||||
| 9) Türkçeyi doğru kullanma, güzel konuşma ve iletişim kurma becerisi kazanır ve ayrıca sosyal kültürel merakları ile ilgili konularda bilgilenir. Meslekte uygulamalar sırasında karşılaştığı etik konuları belirleme, sorunları çözebilme, belirli konularda etik ilkeleri kullanma yetisi kazanır. | |||||||||||||||
| 10) Klinik eczacılık temel ilkelerini öğrenerek, eczacılığın uygulandığı tüm alanlarda hasta-odaklı eczacılık uygulamalarının ve farmasötik bakımın esası olan akılcı ilaç kullanımı sağlanmasına yardımcı olacak bilgi-becerileri kazanır. | |||||||||||||||
| 11) İlaç sanayi’nde, ilaç etken maddelerinin sentezi ve farmasötik dozaj şekillerinin üretimi ile ilgili araştırma-geliştirme, kalite kontrolü, ruhsatlandırma, patent, ve medikal bölümlerinde sorumluluk üstlenir. | |||||||||||||||
| 12) Yabancı dil temel cümle yapısını öğrenir, yabancı dil kitap ve dergi takip edebilecek bir birikime sahip olur. | |||||||||||||||
| 13) Mevcut yasalar ve mevzuatlar doğrultusunda, etik kurallar çerçevesinde Eczacılık eğitimi sırasında edindiği bilgileri mesleğin uygulama alanlarında kullanma becerisi kazanır. | |||||||||||||||
| 14) Sağlık politikaları ve sağlık ekonomisi, ilaç-tıbbi cihaz geri ödeme ve eczane yönetimi konularında bilgi sahibidir. | |||||||||||||||
| 15) Mesleğin tarihi gelişimi ve meslek etiğini bilir. Mesleki gelişim ve yaşam boyu öğrenme ilkeleri ile, ilgili yasal otoriteler, meslek örgütleri, ilaç endüstrisi ve diğer paydaşlar ile birlikte çalışma becerisi kazanır. | |||||||||||||||
Ders Öğretme, Öğrenme Yöntemleri
| Soru-Cevap | |
| Vaka Problemi Çözdürme/ Drama-Rol/ Vaka Yönetimi | |
| Laboratuvar | |
| Sayısal Problem Çözme | |
| Alan çalışması | |
| Grup Çalışması / Ödevi | |
| Bireysel Ödev | |
| WEB Tabanlı Öğrenme | |
| Staj | |
| Yerinde Uygulama | |
| Proje Hazırlama | |
| Rapor Yazma | |
| Seminer | |
| Süpervizyon | |
| Sosyal Faaliyet | |
| Mesleki Faaliyet | |
| Mesleki Gezi | |
| Uygulama (Modelleme, Tasarım, Maket, Simülasyon, Deney vs.) | |
| Okuma | |
| Tez Hazırlama | |
| Arazi Çalışması | |
| Öğrenci Kulüp ve Konseyi Faaliyetleri | |
| Diğer | |
| Logbook | |
| Röportaj ve sözlü görüşme | |
| Araştırma | |
| Film izleme | |
| Kaynakça oluşturma | |
| Sözlü, yazılı ve görsel bilgi üretme | |
| Fotoğraf çekimi | |
| Eskiz çizimi | |
| Harita üzerinde işaretleme | |
| Harita okuma | |
| Doku örneği alma | |
| Malzeme arşivi oluşturma | |
| Kendi fikrini ve çalışmalarını sunma ve sergileme |
Değerlendirmeye Sistemi
| Yarıyıl İçi Çalışmaları | Aktivite Sayısı | Katkı Payı |
| Devam | % 0 | |
| Laboratuar | 1 | % 30 |
| Uygulama | % 0 | |
| Uygulama Sınavı | % 0 | |
| Küçük Sınavlar | % 0 | |
| Ödev | % 0 | |
| Sunum | % 0 | |
| Projeler | % 0 | |
| Derse Özgü Staj | % 0 | |
| Alan Çalışması | % 0 | |
| Makale Kritik | % 0 | |
| Makale Yazma | % 0 | |
| Modül Grup Çalışması | % 0 | |
| Beyin Fırtınası | % 0 | |
| Rol Oynama + Dramatize Etme | % 0 | |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma | % 0 | |
| Ön Çalışma, Pekiştirme | % 0 | |
| Uygulama Tekrarı vb. | % 0 | |
| Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.) | % 0 | |
| Proje Hazırlama + Sunma | % 0 | |
| Rapor Hazırlama + Sunma | % 0 | |
| Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma | % 0 | |
| Sözlü Sınav | % 0 | |
| Ara Sınavlar | 1 | % 20 |
| Final | 1 | % 50 |
| Pratik Final | % 0 | |
| Rapor Teslimi | % 0 | |
| Bütünleme | % 0 | |
| Bütünleme Pratik | % 0 | |
| Kanaat Notu | % 0 | |
| Kurul-Committee | % 0 | |
| Yazma Ödev Dosyası | % 0 | |
| Portfolyo | % 0 | |
| Take-Home Sınav | % 0 | |
| Seyir Defteri | % 0 | |
| Katılım | % 0 | |
| Tartışma | % 0 | |
| Toplam | % 100 | |
| YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI | % 50 | |
| YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI | % 50 | |
| Toplam | % 100 | |
İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması
| Aktiviteler | Aktivite Sayısı | İş Yükü |
| Ders Süresi | 13 | 39 |
| Laboratuvar | 13 | 39 |
| Uygulama | ||
| Uygulama Sınavı | ||
| Derse Özgü Staj | ||
| Alan Çalışması | ||
| Sınıf Dışı Ders Çalışması | ||
| Makale Kritik | ||
| Makale Yazma | ||
| Modül Grup Çalışması | ||
| Beyin Fırtınası | ||
| Rol Oynama + Dramatize Etme | ||
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön Çalışma, Pekiştirme, Uygulama Tekrarı Vb.) | 12 | 24 |
| Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.) | 12 | 24 |
| Proje Hazırlama + Sunma | ||
| Rapor Hazırlama + Sunma | ||
| Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma | ||
| Sözlü Sınav | ||
| Ara Sınavlara Hazırlanma | 6 | 10 |
| ARA SINAV (Vize) | 1 | 2 |
| Genel Sınava Hazırlanma | 7 | 11 |
| GENEL SINAV (Final) | 1 | 2 |
| Katılım | ||
| Tartışma | ||
| Portfolyo | ||
| Take-Home Sınav | ||
| Seyir Defteri | ||
| Toplam İş Yükü | 151 | |
| AKTS (30 saat = 1 AKTS ) | 5 | |