Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:	SYB206
Ders İsmi:	Sağlık Hizmetlerinde Risk ve Afet Yönetimi
Ders Yarıyılı:	4. Yarıyıl / Bahar
Ders Kredileri:	Teorik Pratik Kredi AKTS 3 0 3 4
Öğretim Dili:	TR
Ders Koşulu:	Yok
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:	Hayır
Dersin Türü:	Zorunlu
Dersin Düzeyi:	Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersi Veren(ler):	Dr. Ülkü VERANYURT
Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:	Bu dersin amacı; sağlık hizmetlerinde risk değerlendirme, afet hazırlığı, kriz yönetimi ve afet sonrası iyileştirme süreçlerini sağlık sistemi perspektifinde ele almak; öğrencilerin hastane ve sağlık kurumlarında afet yönetimine yönelik planlama ve uygulama becerisi kazanmalarını sağlamaktır.
Dersin Hedefi:	1-Afet ve risk yönetimi terminolojisini öğretmek 2- Hastane afet planı bileşenlerini açıklamak 3- Afetlerde komuta-kontrol ve koordinasyon yapısını analiz etmek 4- Sağlık kurumlarında risk analizi uygulamak 5- Afet senaryosu üzerinden müdahale planı geliştirmek
Dersin Veriliş Şekli:	Yüz yüze

Öğrenme Kazanımları

Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)

1) Afet ve risk yönetimi kavramlarını tanımlar.

2) Afet yönetim döngüsünü açıklar.

3) KBRN ve kitlesel yaralanma durumlarında temel müdahale süreçlerini açıklar.

Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)

Yetkinlikler (Bağımsız çalışabilme, sorumluluk alabilme, öğrenme, alana özgü, iletişim ve sosyal yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)

1) Afetlerde komuta ve koordinasyon mekanizmasını analiz eder.

2) Afet sonrası iyileştirme ve sistem dayanıklılığı stratejileri geliştirir.

3) Sağlık kurumlarında risk analizi yapar.

4) Hastane Afet ve Acil Durum Planı (HAP) taslağı oluşturur.

Ders Akış Planı

Hafta	Konu
Ön Hazırlık	Pekiştirme
1)	Afet ve Risk Kavramlarına Giriş: Risk, tehlike, zarar görebilirlik; afet türleri ve sağlık sistemi perspektifi.
2)	Afet Yönetim Döngüsü: Zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamaları.
3)	Sağlık Hizmetlerinde Risk Analizi: Tehlike tanımlama, risk değerlendirme yöntemleri, hastane risk haritalaması.
4)	Hastane Afet ve Acil Durum Planları (HAP): HAP’ın yapısı, yasal mevzuat, organizasyon şeması.
5)	Hastane Olay Komuta Sistemi: Komuta kontrol mekanizması; operasyon, lojistik, planlama ve finans birimleri.
6)	Hastanelerin Yapısal ve Yapısal Olmayan Güvenliği: Hastane Güvenlik Endeksi; deprem, yangın ve sel durumlarında güvenlik.
7)	Afetlerde Triyaj ve Hasta Akışı: Triyaj sistemleri; renk kod yönetimi.
8)	Ara Sınav (Vize)
9)	Afetlerde Lojistik ve Tedarik Zinciri Yönetimi: İlaç ve malzeme temini, soğuk zincir, kritik altyapı sürekliliği.
10)	Çevresel Sağlık ve Tahliye Yönetimi: Hastane tahliyesi, geçici sağlık tesisleri, hijyen ve sanitasyon.
11)	KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer) Tehditler: Dekontaminasyon süreçleri ve sağlık personelinin korunması.
12)	Afetlerde Psikososyal Destek ve Etik: Personel ve afetzede psikolojisi, ikincil travmalar. Kısıtlı kaynakların kullanımında etik ikilemler.
13)	Afet Sonrası İyileştirme ve Öğrenilen Dersler Sistem restorasyonu, sürveyans ve raporlama.
14)	Masa Başı Tatbikatı (Simülasyon -I): Deprem ve pandemi senaryosu üzerinden grup çalışması.
15)	Tatbikat Değerlendirmesi ve Sunumlar (Simülasyon - II): Hazırlanan planların sunulması ve akran değerlendirmesi.
16)	Final Sınavı
Diğer Kaynaklar: 1- Ateş, M. (2016). Sağlık sistemleri (3. bs.). Beta. 2- Sağlık Bakanlığı. (2021). Hastane afet ve acil durum planı (HAP) uygulama rehberi. T.C. Sağlık Bakanlığı. 3- AFAD. (2014). Türkiye afet müdahale planı (TAMP). AFAD Yayınları. 4-Veranyurt, Ü. (2023). Sağlık yönetiminde olağanüstü durum süreç yönetimi. S. Dündar (Ed.), Sağlık yönetiminde süreç yönetimi (SYSY) içinde (ss.-373-401). Nobel Akademik Yayıncılık. 5-World Health Organization. (2011). Hospital emergency response checklist: An all-hazards tool for hospital administrators and emergency managers. WHO Regional Office for Europe.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Orta	3 En Yüksek

Ders Öğrenme Kazanımları	1	2	6	3	4	5	7
Program Kazanımları
1) Kuramsal Yetkinlik: Öğrencilerin sağlık yönetimi ile ilgili teorik bilgiye sahip olmalarını sağlar. Bu, sağlık yönetiminin temel ilkeleri, teorileri, modelleri ve stratejik yönetim konularındaki akademik bilgi birikimidir. Kuramsal yetkinlik, öğrencilerin sağlık yönetimi alanındaki farklı bakış açılarını anlamalarını ve bunları analiz etmelerini sağlar. Olgusal Yetkinlik: Öğrencilerin teorik bilgileri gerçek dünyadaki sağlık hizmetleri ve organizasyonlarında uygulayabilme yeteneğini ifade eder. Bu, öğrendikleri bilgilerin pratikte nasıl kullanılacağı ve sağlık kurumlarında etkin bir şekilde yönetim uygulamaları gerçekleştirme becerisidir. Olgusal yetkinlik, öğrencilerin sahadaki sorunları çözmelerini ve bu sorunları profesyonel bir şekilde yönetmelerini sağlar.	2	3	2	3	2	2	3
2) Bilişsel Yetkinlik: Öğrencilerin sağlık yönetimi alanında analitik düşünme, problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirmelerini sağlar. Bilişsel yetkinlik, öğrencilerin sağlık hizmetleri ve yönetim süreçleriyle ilgili karmaşık sorunları anlamalarını, analiz etmelerini ve bu sorunlara çözümler geliştirmelerini sağlar. Bu yetkinlik, teorik bilgiyi analiz etme ve soyut fikirleri somut hale getirme yeteneği gerektirir. Uygulamalı Yetkinlik: Öğrencilerin bilişsel bilgi ve becerilerini sağlık yönetimi uygulamalarıyla birleştirerek kullanabilmelerini ifade eder. Bu, öğrencilere kazandırılan teorik bilgilerin, sağlık kurumlarında günlük operasyonlar, hizmet sunumu, karar verme ve liderlik gibi alanlarda etkin bir şekilde uygulanmasıdır. Uygulamalı yetkinlik, öğrencilerin sahada karşılaşılan sorunları çözme ve karar alma süreçlerini yönetme becerisini geliştirir.	2	3	2	3	2	3	3
3) Sağlık yönetimi öğrencileri, kendi başlarına çalışarak, verilen görevleri başarıyla yerine getirme yetkinliğine sahip olmalıdır. Bu yetkinlik, bağımsız karar alabilme, zorluklarla başa çıkabilme ve zaman yönetimi becerileri gerektirir. Ayrıca, öğrenciler, projelerde veya iş süreçlerinde liderlik yaparak sorumluluk almalı ve bu süreçlerde etik ve profesyonel davranış sergilemelidir.	2	3	2	3	2	3	3
4) Sağlık Yönetimi Lisans Programı, öğrencilerin sağlık sektöründeki güncel bilgileri takip etmelerini ve yaşam boyu öğrenme bilincini kazanmalarını hedefler. Program, öğrencilerin edindikleri bilgileri eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmelerini, kendi öğrenim süreçlerini yönlendirmelerini ve bağımsız çalışabilme becerilerini geliştirmelerini sağlar. Bu yetkinlikler, sağlık yönetimi alanındaki hızlı değişimlere uyum sağlamada ve profesyonel gelişimde temel unsurlardır.	2	3	2	3	3	3	3
5) Sağlık Yönetimi programı, öğrencilerin etkili iletişim kurabilme becerisini geliştirmeyi amaçlar. Bu yetkinlik, sağlık sektöründe çalışan profesyonellerin, hastalar, sağlık çalışanları ve diğer paydaşlarla doğru, açık ve etik bir şekilde iletişim kurmalarını sağlar. Ayrıca, öğrenciler sosyal beceriler kazandıracak çeşitli etkinlikler aracılığıyla, grup çalışmaları, mülakatlar, liderlik ve empati becerileri gibi sosyal yetkinliklerini geliştirirler. Bu beceriler, sağlık sektöründe profesyonel ilişkiler kurma ve yönetme açısından kritik öneme sahiptir.	2	3	2	3	3	3	3
6) Sağlık Yönetimi programı, öğrencilere sağlık sektöründe profesyonel bir yöneticilik kariyerine yönelik kapsamlı bilgi ve beceriler kazandırmayı amaçlar. Alana özgü yetkinlikler, sağlık kurumlarında liderlik yapabilme, yönetimsel kararlar alabilme, sağlık sistemlerini analiz etme, sağlık politikalarını geliştirme ve uygulama gibi becerileri içerir. Ayrıca, sağlık hizmetleri organizasyonlarının finansal yönetimi, insan kaynakları yönetimi ve kalite kontrol gibi spesifik alanlarda yetkinlikler kazanılır.	2	3	2	3	2	3	3

Ders Öğretme, Öğrenme Yöntemleri

Soru-Cevap
Vaka Problemi Çözdürme/ Drama-Rol/ Vaka Yönetimi
Laboratuvar
Sayısal Problem Çözme
Alan çalışması
Grup Çalışması / Ödevi
Bireysel Ödev
WEB Tabanlı Öğrenme
Staj
Yerinde Uygulama
Proje Hazırlama
Rapor Yazma
Seminer
Süpervizyon
Sosyal Faaliyet
Mesleki Faaliyet
Mesleki Gezi
Uygulama (Modelleme, Tasarım, Maket, Simülasyon, Deney vs.)
Okuma
Tez Hazırlama
Arazi Çalışması
Öğrenci Kulüp ve Konseyi Faaliyetleri
Diğer
Logbook
Röportaj ve sözlü görüşme
Araştırma
Film izleme
Kaynakça oluşturma
Sözlü, yazılı ve görsel bilgi üretme
Fotoğraf çekimi
Eskiz çizimi
Harita üzerinde işaretleme
Harita okuma
Doku örneği alma
Malzeme arşivi oluşturma
Kendi fikrini ve çalışmalarını sunma ve sergileme

Değerlendirmeye Sistemi

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Devam		% 0
Laboratuar		% 0
Uygulama		% 0
Uygulama Sınavı		% 0
Küçük Sınavlar		% 0
Ödev		% 0
Sunum	1	% 10
Projeler		% 0
Derse Özgü Staj		% 0
Alan Çalışması		% 0
Makale Kritik		% 0
Makale Yazma		% 0
Modül Grup Çalışması		% 0
Beyin Fırtınası		% 0
Rol Oynama + Dramatize Etme		% 0
Sınıf Dışı Ders Çalışma		% 0
Ön Çalışma, Pekiştirme		% 0
Uygulama Tekrarı vb.		% 0
Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.)		% 0
Proje Hazırlama + Sunma		% 0
Rapor Hazırlama + Sunma		% 0
Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma		% 0
Sözlü Sınav		% 0
Ara Sınavlar	1	% 30
Final	1	% 60
Pratik Final		% 0
Rapor Teslimi		% 0
Bütünleme		% 0
Bütünleme Pratik		% 0
Kanaat Notu		% 0
Kurul-Committee		% 0
Yazma Ödev Dosyası		% 0
Portfolyo		% 0
Take-Home Sınav		% 0
Seyir Defteri		% 0
Katılım		% 0
Tartışma		% 0
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 60
Toplam		% 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	İş Yükü
Ders Süresi	15	45
Laboratuvar
Uygulama
Uygulama Sınavı
Derse Özgü Staj
Alan Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması	14	14
Makale Kritik
Makale Yazma
Modül Grup Çalışması
Beyin Fırtınası
Rol Oynama + Dramatize Etme
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön Çalışma, Pekiştirme, Uygulama Tekrarı Vb.)
Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.)
Proje Hazırlama + Sunma
Rapor Hazırlama + Sunma
Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma	6	8
Sözlü Sınav
Ara Sınavlara Hazırlanma	7	16
ARA SINAV (Vize)	1	1
Genel Sınava Hazırlanma	7	16
GENEL SINAV (Final)	1	1
Katılım	14	28
Tartışma
Portfolyo
Take-Home Sınav
Seyir Defteri
Toplam İş Yükü		129
AKTS (30 saat = 1 AKTS )		4