Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:	DIS301
Ders İsmi:	Klinik Biyokimya
Ders Yarıyılı:	5. Yarıyıl / Güz
Ders Kredileri:	Teorik Pratik Kredi AKTS 1 2 2 3
Öğretim Dili:	TR
Ders Koşulu:	Yok
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:	Hayır
Dersin Türü:	Zorunlu
Dersin Düzeyi:	Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersi Veren(ler):	Prof. Dr. H. Yegâne Güven, Dr. Öğr. Üyesi Gökhan Biçim
Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:	Ağızın yumuşak-sert dokularının ve tükürük bileşenlerinin yapı, metabolizma ve fonksiyonlarını kavramak
Dersin Hedefi:	Oral-dental dokulardaki metabolik reaksiyonları ve dışardan katılan maddelerin ağız ortamında uğradığı değişimleri bilmek. Haftalık ders konularına göre öğrenme hedefleri üç düzeyde sınıflandırılmıştır: H1 – Düşük düzey öğrenme hedefleri H2 – Orta düzey öğrenme hedefleri H3 – Yüksek düzey öğrenme hedefleri 1. haftanın konusu: Diş hekimliğinde klinik biyokimya Klinik biyokimya kavramını ve temel prensiplerini tanır. (1H-H1) Diş hekimliğinde biyokimyasal testlerin önemini açıklar. (1H-H2) Klinik biyokimya bilgilerini dental tanı ve tedavi süreçleriyle bütünleştirir. (1H-H3) 2. haftanın konusu: Karbonhidratların diş hekimliğinde önemi Karbonhidrat türlerini ve temel özelliklerini tanır. (2H-H1) Karbonhidratların diş çürüğü ve ağız sağlığındaki rolünü açıklar. (2H-H2) Beslenme ve karbonhidrat metabolizmasının dental patolojilerle ilişkisini değerlendirir. (2H-H3) 3. haftanın konusu: Diş dokularının kimyasal yapısı ve metabolizması Diş dokularının ana kimyasal bileşenlerini tanır. (3H-H1) Mineralizasyon ve organik matris metabolizmasını açıklar. (3H-H2) Diş dokusu metabolizmasının bozulması ile hastalık oluşumu arasındaki bağlantıyı analiz eder. (3H-H3) 4. haftanın konusu: Florürün diş hekimliğindeki önemi ve mekanizması Florürün temel özelliklerini tanır. (4H-H1) Florürün diş minesi ve dentin üzerindeki etkilerini açıklar. (4H-H2) Florür uygulamalarının klinik ve epidemiyolojik etkilerini değerlendirir. (4H-H3) 5. haftanın konusu: Biyofilm (dental plak) bileşenleri ve metabolizması Biyofilmin temel yapısını ve bileşenlerini tanır. (5H-H1) Plaktaki mikrobiyal metabolizma ve asit üretimini açıklar. (5H-H2) Biyofilm oluşum mekanizmalarını dental hastalık riskleri ile ilişkilendirir. (5H-H3) 6. haftanın konusu: Beslenmenin biyokimyasal komponentleri ve ağız-diş sağlığı Temel besin öğelerini ve biyokimyasal rollerini tanır. (6H-H1) Beslenme ve ağız-diş sağlığı arasındaki biyokimyasal bağlantıyı açıklar. (6H-H2) Beslenme alışkanlıklarının dental patolojiler üzerindeki etkilerini analiz eder. (6H-H3) 7. haftanın konusu: Periodontal hastalıkların biyokimyasal mekanizması Periodontit ve gingivitis kavramlarını tanır. (7H-H1) Periodontal hastalıkta inflamasyon ve biyokimyasal olayları açıklar. (7H-H2) Biyokimyasal mekanizmaları kullanarak periodontal tedavi stratejilerini değerlendirir. (7H-H3) 8. haftanın konusu: Ağız kokusunun biyokimyasal mekanizması Halitozun temel nedenlerini tanır. (8H-H1) Bakteriyel metabolizma ve ağız kokusunun oluşum mekanizmasını açıklar. (8H-H2) Ağız kokusu tedavilerinin biyokimyasal temellerini değerlendirir. (8H-H3) 9. haftanın konusu: Ortodontik diş hareketinin biyokimyasal mekanizması Diş hareketinin temel mekanik prensiplerini tanır. (9H-H1) Ortodontik hareket sırasında kemik ve periodontal ligamentteki biyokimyasal değişimleri açıklar. (9H-H2) Ortodontik tedavi planlamasında biyokimyasal yanıtları analiz eder. (9H-H3) 10. haftanın konusu: Dental implant biyomateryallerinin ağız dokuları ile etkileşimi Dental implant materyallerini tanır. (10H-H1) İmplant–doku etkileşimlerinin biyokimyasal süreçlerini açıklar. (10H-H2) İmplant başarısını etkileyen biyokimyasal faktörleri değerlendirir. (10H-H3) 11. haftanın konusu: Yara iyileşmesinin biyokimyasal temeli Yara iyileşme aşamalarını tanır. (11H-H1) Hücresel ve biyokimyasal mekanizmaları açıklar. (11H-H2) Klinik uygulamada yara iyileşmesini optimize edecek biyokimyasal stratejileri değerlendirir. (11H-H3) 12. haftanın konusu: Enflamatuvar oral dokularda biyokimyasal belirteçler Saliva ve dişeti oluğu sıvısındaki temel biyomarkerleri tanır. (12H-H1) Oral inflamatuvar durumlarda belirteçlerin değişimini açıklar. (12H-H2) Biyokimyasal belirteçleri kullanarak klinik tanı ve takip planları geliştirir. (12H-H3) 13. haftanın konusu: Diş hekimliğinde laboratuvar testleri – hastalık–ilaç ilişkisi Temel laboratuvar testlerini tanır. (13H-H1) Test sonuçları ile hastalık ve ilaç ilişkilerini açıklar. (13H-H2) Laboratuvar verilerini klinik kararlarla bütünleştirir ve önerilerde bulunur. (13H-H3) 14. haftanın konusu: Problem vaka örnekleri ve çözüm önerileri Basit vaka analizlerini yapar. (14H-H1) Vaka problemlerini biyokimyasal temelli değerlendirir. (14H-H2) Kompleks vakaları analiz ederek çözüm stratejilerini oluşturur ve savunur. (14H-H3)
Dersin Veriliş Şekli:	Yüz yüze

Öğrenme Kazanımları

Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)

1) Ağız ve diş dokularının ve tükürüğün kimyasal bileşenlerinin yapı ve fonksiyonlarını bilir.

2) Periodontal hastalıklar ve diş çürüğünde meydana gelen kimyasal reaksiyonları bilir.

3) Fluor elementinin diş dokularında girdiği kimyasal reaksiyonları açıklar.

4) Beslenmenin majör ve minör biyokimyasal komponentlerinin yapılarını ve ağız-diş sağlığına etkilerini kavrar.

5) Diş hareketliliğinde değişen proteinleri bilir.

6) Yara iyileşmesi,özellikle ağız yaralarının iyileşmesinde etkili biyokimyasal parametreleri bilir.

7) Tükürük,dişeti oluğu sıvısı ve sinovyal sıvıdaki komponentlerin normal ve palojik değerlerini bilir.

Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)

1) Bu derste aldığı teorik bilgi ve uygulamaları klinik derslerde, hasta tanı ve tedavisinde kullanır.

2) Çeşitli vaka örneklerine ilişkin laboratuvar test sonuçlarını yorumlar ve bazı laboratuvar testlerini uygular.

Yetkinlikler (Bağımsız çalışabilme, sorumluluk alabilme, öğrenme, alana özgü, iletişim ve sosyal yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)

1) Ana dilini etkin kullanır ve bu sayede iletişim becerilerini geliştirir.

2) Bağımsız çalışma yateneğini kazanır.

3) İlgili, ayrıntılı ve sorgulayıcı sorular sorma becerisini gösterir.

4) Neden-sonuç ilişkisini kurar.

Ders Akış Planı

Hafta	Konu
Ön Hazırlık	Pekiştirme
1)	Diş hekimliğinde klinik biyokimya
2)	Karbonhidratların diş hekimliğinde önemi
3)	Diş dokularının kimyasal yapısı,metabolizması
4)	Fluor elementinin diş hekimliğindeki önemi ve diş dokularındaki etki mekanizması
5)	Biyofilm (dental plak) in biyokimyasal bileşenleri ve metabolizması
6)	Beslenmenin biyokimyasal komponentleri ve ağız-diş sağlığındaki rolü
7)	Periodontal hastalıkların biyokimyasal mekanizması
8)	Vize Sorularının Tartışılması-Ağız kokusunun biyokimyasal mekanizması
9)	Ortodontik diş hareketinin biyokimyasal mekanizması
10)	Dental implant biyomateryallerinin ağız dokuları ile etkileşimi
11)	Yara iyileşmesinin biyokimyasal temeli
12)	Enflamatuvar oral doku hastalıklarında (TME dahil) tükürük,dişeti oluğu sıvısı(DOS) ve sinovyal sıvıdaki biyokimyasl belirteçler
13)	Diş Hekimliğinde laboratuvar testleri-hastalık-ilaç ilişkisi
14)	Problem vaka örnekleri ve çözüm önerileri
Diğer Kaynaklar: ** Levine, M. (2011). Photosynthesis and sucrose production. In Topics in dental biochemistry (pp. 17-27). Springer ** Gupta, A. (2018). Comprehensive biochemistry for dentistry: textbook for dental students. Springer. **Gürdöl, F. (2021). Tıbbi Biyokimya (5 ed.). Nobel Tıp Kitapevi. **Nelson, D., & Cox, M. (2016). Biyokimyanın ilkeleri. 5. Baskı. 1158s. Palme Yayıncılık. **Atamer-Şimşek, Ş., & Güven, Y. (2008). Hangi Hastada, Hangi İlaç, Hangi Test,. Quintessence Publishing.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Orta	3 En Yüksek

Ders Öğrenme Kazanımları	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13
Program Kazanımları
1) Ağız ve diş sağlığına ilişkin normal, anormal ve patolojik yapıları ve işlevi derinlemesine öğrenir.	3	3	3	3	3	3	3
2) Diş hekimliği mesleğinin gerektirdiği temel ve güncel bilgilere sahiptir.	3	3	3	3	3	3	3
3) Klinik aşamasında bu bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirir.	3	3	3	3	3	3	3
4) Öğrendiklerini bütüncül bir yaklaşımla meslek pratiğinde uygular.								3	3
5) Bilgilerin doğruluğunu, güvenilirliğini ve geçerliliğini değerlendirebilir.								3	3
6) Teşhise sistematik yaklaşım gösterebilir.								3	3
7) Doğru teşhis ve tedavi planı ile hastalar için optimum bakım uygular.								3
8) Diş hekimliği ile ilgili klinik ve araştırmaları bağımsız yürütür.
9) Dental tedavide kullanılan tüm teknolojik araçların kullanılmasın da sorumluluk alır.											3		3
10) Rutin uygulamalarda ya da olağanüstü durumlarda tek başına sorumluluk alır, planlar ve yönetir.											3
11) Yaşam boyu öğrenme ilkesini benimseyerek; sürekli profesyonel gelişimine katkı sağlayacak ulusal ve uluslararası akademik çalışmalara katılır, yazılı, sözlü ve görsel olarak meslektaşları ile bilgi alışverişinde bulunur.										3	3	3	3
12) Kanıta dayalı diş hekimliği bilgilerini takip eder ve edindiği güncel bilgileri ulusal değerler ve ülke gerçekleri çerçevesinde toplumun yararına olacak şekilde meslek pratiğinde kullanır.											3		3
13) Diş hekimliği alanının gerektirdiği düzeyde bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır.										3
14) Toplumsal düzeyde koruyucu programlarda görev ve sorumluluk alır, hasta odaklı, insan haklarına uygun, sağlık ekonomisi ile uyumlu bir yaklaşımla çağdaş tedavi yöntemlerini uygulayarak sağlığın korunmasını ve geliştirilmesini sağlar.										2	2		2
15) Toplumsal sorumluluk proje ve etkinlikleri düzenleyebilir ve bunları uygulayabilir.										2	2	2	2
16) Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyinde (“European Language Portfolio Global Scale”, Level B1) kullanarak alanındaki bilgileri takip eder, sözlü ve yazılı iletişim kurar.
17) Diş hekimliğinde girişimcilik, iş uygulamaları ve süreçleri ile yenilikçi teknoloji ilkesini uygular.
18) Mesleğinin gerektirdiği etik kurallar ve yasal sorumluluklarını bilir.										3	3
19) Ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin sunumu ve yönetiminde; ekip çalışması, liderlik, risk yönetimi, hasta güvenliği, sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kalite süreç yönetimi, kişisel gelişim, çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği, konularında bilgi sahibidir.										3	3		3
20) Klinik yönetimi, yardımcı personel eğitimi, mesleki hastalıklardan korunma yöntemleri konularında gerekli uygulamaları yapar.										3	3

Ders Öğretme, Öğrenme Yöntemleri

Soru-Cevap
Vaka Problemi Çözdürme/ Drama-Rol/ Vaka Yönetimi
Laboratuvar
Sayısal Problem Çözme
Alan çalışması
Grup Çalışması / Ödevi
Bireysel Ödev
WEB Tabanlı Öğrenme
Staj
Yerinde Uygulama
Proje Hazırlama
Rapor Yazma
Seminer
Süpervizyon
Sosyal Faaliyet
Mesleki Faaliyet
Mesleki Gezi
Uygulama (Modelleme, Tasarım, Maket, Simülasyon, Deney vs.)
Okuma
Tez Hazırlama
Arazi Çalışması
Öğrenci Kulüp ve Konseyi Faaliyetleri
Diğer
Logbook
Röportaj ve sözlü görüşme
Araştırma
Film izleme
Kaynakça oluşturma
Sözlü, yazılı ve görsel bilgi üretme
Fotoğraf çekimi
Eskiz çizimi
Harita üzerinde işaretleme
Harita okuma
Doku örneği alma
Malzeme arşivi oluşturma
Kendi fikrini ve çalışmalarını sunma ve sergileme

Değerlendirmeye Sistemi

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Devam		% 0
Laboratuar		% 0
Uygulama		% 0
Uygulama Sınavı		% 0
Küçük Sınavlar		% 0
Ödev		% 0
Sunum		% 0
Projeler		% 0
Derse Özgü Staj		% 0
Alan Çalışması		% 0
Makale Kritik		% 0
Makale Yazma		% 0
Modül Grup Çalışması		% 0
Beyin Fırtınası		% 0
Rol Oynama + Dramatize Etme		% 0
Sınıf Dışı Ders Çalışma		% 0
Ön Çalışma, Pekiştirme		% 0
Uygulama Tekrarı vb.		% 0
Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.)		% 0
Proje Hazırlama + Sunma		% 0
Rapor Hazırlama + Sunma		% 0
Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma		% 0
Sözlü Sınav		% 0
Ara Sınavlar	1	% 40
Final	1	% 60
Pratik Final		% 0
Rapor Teslimi		% 0
Bütünleme		% 0
Bütünleme Pratik		% 0
Kanaat Notu		% 0
Kurul-Committee		% 0
Yazma Ödev Dosyası		% 0
Portfolyo		% 0
Take-Home Sınav		% 0
Seyir Defteri		% 0
Katılım		% 0
Tartışma		% 0
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 60
Toplam		% 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	İş Yükü
Ders Süresi	14	14
Laboratuvar	14	28
Uygulama
Uygulama Sınavı	1	1
Derse Özgü Staj
Alan Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması	14	28
Makale Kritik
Makale Yazma
Modül Grup Çalışması
Beyin Fırtınası
Rol Oynama + Dramatize Etme
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön Çalışma, Pekiştirme, Uygulama Tekrarı Vb.)
Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.)
Proje Hazırlama + Sunma
Rapor Hazırlama + Sunma
Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma
Sözlü Sınav
Ara Sınavlara Hazırlanma	7	7
ARA SINAV (Vize)	1	1
Genel Sınava Hazırlanma	14	14
GENEL SINAV (Final)	1	1
Katılım
Tartışma
Portfolyo
Take-Home Sınav
Seyir Defteri
Toplam İş Yükü		94
AKTS (30 saat = 1 AKTS )		3