DIL VE KONUŞMA TERAPISI
Lisans TYYÇ: 6. Düzey QF-EHEA: 1. Düzey EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu: IKU-C-215
Ders İsmi: Kurmacanın Gerçekliği, Gerçekliğin Kurmacası
Ders Yarıyılı: 1. Yarıyıl / Güz
Ders Kredileri:
Teorik Pratik Kredi AKTS
2 0 2 2
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu: Yok
Dersin Türü: Alan Dışı Seçmeli
Dersin Düzeyi:
Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersi Veren(ler): Çağla Anılmış Soydemir

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: “Kurmacanın Gerçekliği, Gerçekliğin Kurmacası” başlıklı ders başta edebiyat eserleri olmak üzere felsefe dahil bütün yazınsal veriler ışığında geçmişten günümüze değin farklı bağlamlarda tanımlanagelmiş bu iki mühim kavramın sözlü, yazılı veya görsel metinler üzerinden ele alınarak tekrar tartışılması, derinleştirilmesi ve karşılaştırmalı olarak incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Bu doğrultuda klasisizmden başlayıp yirmi birinci yüzyılın postmodernizmine kadar genişletilebilecek geniş bir zamansal ve düşünsel sarmal içinde, bahsi geçen akımlar yelpazesinin görme biçimlerini somutlaştıracak örnek metinler üzerinden kurmaca ve gerçeğin nasıl konumlandığı, birbirinin yerine veya karşısına niçin geçtiği, hangi amaçlar ve saiklerle bir araca veya amaca dönüştüğü analiz edilirken öğrenciler en genel manasıyla hem herhangi bir kavramın, başka bir kavramla nasıl ilişkiye girebildiğini sezecek hem de özel manada kurmaca ile gerçekliğin, yaşadıkları çağ içindeki ürünlerine eleştirel bir perspektifle yaklaşmayı deneyeceklerdir.

Dersin Hedefi: Bu ders tamamlandığında öğrenciler,

Eleştirel Düşünme: Kendisine verili olan herhangi bir bilgiyi veya bilgi yığınını daha geniş bir perspektiften sorgulama becerisine yaklaşır veya bu beceriyi kazanır.

Kavramsal Farkındalık: Özellikle sosyal bilimler kategorisi içindeki herhangi bir kavramın geçişkenliğini keşfeder ve bunlar hakkında akademik hayatının tümünü etkileyebilecek farklı bir düşünme biçimiyle tanışır veya bunu geliştirir.

Felsefî İçerik: Klasisizm, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizme dair genel bir bilgi sahibi olur veya bunlar hakkında edindiği bilgiyi derinleştirme becerisi geliştirir.

Sanatsal İçerik: Edebiyat, sinema, tiyatro, resim vd. sanat kategorilerinde karşılaştığı metinleri veya görselleri belirli bir perspektiften yorumlayabilme becerisi geliştirir.

Sosyal İlişkiler: Dersin, karşı-çıkma veya üzerine-tekrar-düşünme güdülerini toplu bir sınıf ortamında tecrübe ederken kendini ifade etmenin özgür, saygılı ve nitelikli tarafını çoğaltarak yeni bir benlik farkındalığına sahip olur veya bunu geliştirir.

Nitelikli Okurluk: Hem kurmaca kategorisine alınmış edebiyat, sinema vb. alanlardaki hem de gerçeklik kategorisine alınmış medya, gazete, dergi, tarih vb. alanlardaki metinleri nitelikli okuma becerisi kazanır veya bunu geliştirir.
Dersin Veriliş Şekli: E-Öğrenme

Öğrenme Kazanımları

Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)
  1) Kendisine verili olan herhangi bir bilgiyi veya bilgi yığınını daha geniş bir perspektiften sorgulama becerisine yaklaşır veya bu beceriyi kazanır.
  2) Özellikle sosyal bilimler kategorisi içindeki herhangi bir kavramın geçişkenliğini keşfeder ve bunlar hakkında akademik hayatının tümünü etkileyebilecek farklı bir düşünme biçimiyle tanışır veya bunu geliştirir.
Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)
Yetkinlikler (Bağımsız çalışabilme, sorumluluk alabilme, öğrenme, alana özgü, iletişim ve sosyal yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)
  1) Klasisizm, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizme dair genel bir bilgi sahibi olur veya bunlar hakkında edindiği bilgiyi derinleştirme becerisi geliştirir.
  2) Edebiyat, sinema, tiyatro, resim vd. sanat kategorilerinde karşılaştığı metinleri veya görselleri belirli bir perspektiften yorumlayabilme becerisi geliştirir.
  3) Hem kurmaca kategorisine alınmış edebiyat, sinema vb. alanlardaki hem de gerçeklik kategorisine alınmış medya, gazete, dergi, tarih vb. alanlardaki metinleri nitelikli okuma becerisi kazanır veya bunu geliştirir.
  4) Dersin, karşı-çıkma veya üzerine-tekrar-düşünme güdülerini toplu bir sınıf ortamında tecrübe ederken kendini ifade etmenin özgür, saygılı ve nitelikli tarafını çoğaltarak yeni bir benlik farkındalığına sahip olur veya bunu geliştirir.

Ders Akış Planı

Hafta Konu
Ön Hazırlık Pekiştirme
1) ● Sosyal bilimlerde kavramların tanımlanması veya tanımlanma imkânının tartışılması ● Sosyal bilimlerde kavramların geçişkenliği ● “Kurmaca” ve “Gerçeklik” kavramlarının genel ve felsefî sözlüklerde veya edebiyat teorilerine dair kuramsal kitaplarda nasıl tanımlandığı ● Bu tanımların ortaklıkları ve farklılıkları
2) ● Kurmacanın insan ontolojisiyle uyumu, İlyada ve Dede Korkut Örnekleri ● Kurmaca ve gerçeklik arasındaki sınır nedir? ● Elimizdeki bir malzemeyi “kurmaca” ya da “gerçek” yapan nedir? ● Bu verili sınırların ihlali nasıl gerçekleşir? ● Bir haber metni “kurmaca” mıdır “gerçek” midir?
3) ● Klasisizm ve romantizmin genel özellikleri ve dünyayı görme/kurma biçimleri ● Klasisizm ve romantizmde kurmaca ve gerçeklik algısı ● Klasik ve romantik bakıştan iki seçme örnek metin ve bir mektup: Moliere’in Kadınlar Mektebi ile Goethe’nin Faust’u, J. G. Hamann’dan bir mektup
4) ● Realizm akımının genel özellikleri ● Realizm/Gerçekçilik akımının imkânı ve sınırları üzerine tartışma ● Stendhal’ın “ayna” örneği üzerinden: Stendhal’in aynası ne söyler, ne söylemez? ● “Gerçekçi” romanlar ne kadar “gerçek”tir? ● Susan Sontag’ın fotoğraf sanatı hakkındaki yorumları üzerinden (Başkalarının Acısına Bakmak) fotoğraf ve gerçeklik, gerçekçilik karşılaştırması
5) ● Modernizmin neliği, tanımı ● Modernizm, modernist ve modernite kavramları ● Modernizmin gerçekliği ve modernist kurmaca ● II. Dünya Savaşı’nı takiben yaşanan gerçeklik kırılması ● Kafka’nın Dönüşüm’ü üzerinden “modern-gerçek”likler
6) ● Fredric Jameson’ın tek bir metni üzerinden tartışma ve yorum “Gerçekçilik/Modernizm Tartışması” ● Jean François Millet’nin “The Gleaners” ile Paul Klee’nin “The Revolution of Viaduks” tablolarının karşılaştırılması
7) ARA SINAV
8) İmkânsız Gerçeklik ve Postmodernizm ● Postmodernizm ve post-modernist sanat ● Modernizm ve postmodernizm karşılaştırması ● J. Baudrillard’ın “simülakr” ve “simülasyon” kavramları ● Baudrillard’ın bakışıyla yirmi birinci yüzyılda gazete manşetleri
9) ● Edebiyatın gerçekle ilişkisi ● Don Kişot’un kendi gerçekliğini yaratma serüveni ● Don Kişot’un bir yirmi birinci yüzyıl novellasında “gerçek”leşmesine dair inceleme ve tartışma etkinliği (Carlos Maria Dominguez’in Kâğıt Ev’inden hareketle) ● Terry Eagleton’da kurmaca ve gerçek kavramları üzerinden günümüzde “yaşayan” roman kahramanları
10) ● Tarihin kurmaca ile ilişkisi ● Tarihi metinleri “kurmaca”ya dönüştüren kriterler ● Tarihin “gerçek”liği nerede başlar ve nerede biter? ● Edebiyat ve tarihin, kurmaca ve gerçek bağlamında beraberce yorumlanışı
11) ● İdeoloji nedir, neyi amaçlar? ● İdeolojinin gerçekliği şekillendirme veya yaratma gücü ● Kurmacanın ideolojiye hakimiyeti ● Nazım Hikmet’in “İvan İvanoviç Var Mıydı, Yok Muydu?” adlı tiyatro metni üzerinden ideoloji ve kurmaca ilişkisi
12) ● Doğu ve Batı medeniyetlerinin seçili “kurmaca” metinleri üzerinden birbirlerine bakış gerçekliklerini analiz etme ● Ahmet Haşim’in “Gurebahâne-i Laklakan” yazısı üzerinden Batı’nın Doğu’ya bakışı, ● Ahmedî’nin İskendernâme’si üzerinden Doğu’nun Batı’ya bakışı ● Bir BBC belgeselinde Doğu’nun görünümü ya da görünmezliği
13) ● Seçme ve sergileme ediminin kurmacayla ilişkisi ● Müzelerin kurmaca ile ilişkisi ● Müzelerin yarattığı anlatı ● Müzelerin bir mekân olarak “gerçek”liği veya “gerçek”sizliği ● British Museum örneği
14) ● Kurmaca olarak kabul gören eserlerin, dış gerçeklikteki her meseleyi ele alıp alamayacağı ● Kurmacanın anlatmadıklarıyla gerçeği ele verme biçimleri ● Pablo Picasso’nun “Guernica” tablosu
15) ● İnsanın kendisine bir kurmaca olarak bakışı ● Otobiyografinin gerçeklik imkânı ● Sosyal medyada “kurulan” otobiyografilerin “gerçek”liği ● Sait Faik’in “Haritada Bir Nokta” öyküsü üzerinden otobiyografi inşası
Diğer Kaynaklar: Eglaton, Terry. (2017). Tanrının Ölümü ve Kültür. İstanbul: Yordam Kitap.
Bauman, Zygmunt. (1998). Sosyolojik Düşünmek. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Hoffman, Gerhard. (2005). From Modernism to Postmodernism. Amsterdam, New York: Rodopi.
Berman, Marshall. (2023). Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor. İstanbul: İletişim Yayınları.
Sontag, Susan. (2017). Başkalarının Acısına Bakmak. İstanbul: Agora Kitaplığı.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Etkisi Yok 1 En Düşük 2 Orta 3 En Yüksek
       
Ders Öğrenme Kazanımları

1

2

3

4

6

5

Program Kazanımları
1) İletişim, dil, konuşma, ses, işitme ve yutma kavramlarını bilir ve ilgili süreçlerin gelişimsel, dilbilimsel, davranışsal ve biyomedikal açıdan teorik ve uygulamalı bilgisine sahiptir.
2) Dil, konuşma ve yutma bozukluklarının değerlendirilmesi ve rehabilitasyonunun sağlanması için gerekli kuramsal ve uygulamaya yönelik güncel bilgiye sahiptir.
3) Yeterli mesleki terminolojiye sahiptir
4) Alanındaki bilimsel literatüre ve güncel gelişmelere ve bu gelişmelere ulaşma bilgisine hakimdir
5) Dil ve konuşma terapisi alanında güvenilir, geçerli ve kanıta dayalı bilgiye sahiptir.
6) Dil, konuşma ve yutma bozuklukları hakkında toplumu bilgilendirir ve ilgili önleme çalışmaları yapar.
7) Dil, konuşma ve yutma bozuklukları hakkında bireylere, vakalara ve vakaların ailelere ve yakınlarına yönelik danışmanlık hizmeti verir.
8) Dil, konuşma ve yutma bozukluklarının uygun yöntemlere değerlendirmesini ve terapisini gerçekleştirir
9) Dil, konuşma ve yutma bozukluklarının değerlendirilmesi ve terapisi sürecinde uygun araç ve cihazları kullanarak veri toplar, kayıtları not eder, yorumlamasını gerçekleştirir, sonuçları raporlandırır, terapi plan/programı hazırlar, uygular ve izlemesini gerçekleştirir.
10) Dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili bilimsel araştırmaları yapar ve alanla ilgili bilimsel literatüre katkı sağlar.
11) Dil ve konuşma terapisi alanında bağımsız/bireysel veya interdisipliner/multidisipliner bir ekip üyesi olarak ilgili süreç ve faaliyetlerde sorumluluk alarak süreçleri izler, yönetir ve sorunlarla karşılaşıldığında kanıta dayalı bilgi ve uygulamalar kapsamında çözüm yolları geliştirir.
12) Toplumun faydasını gözeterek toplum farkındalığını geliştirmek, koruyucu önleyici çalışmalar yapmak ve sağlık politikalarını geliştirmek amacı ile gerekli faaliyetlerin düzenlenmesi, araştırmaların yapılması ve projelerin oluşturulmasın görev alır.
13) İletişim, dil, konuşma, ses, işitme ve yutma süreçleri, bozuklukları, değerlendirilmesi ve terapisi ile ilgili değişen ve gelişen bilgileri takip eder ve bilimsel literatürü bu amaçla uygun şekilde kullanır.
14) Bir yabancı dili kullanarak uluslararası literatüre takip eder ve uluslararası gelişmelerden haberdar olur.
15) Yaşam boyu mesleki ve kişisel gelişimi ile ilgili eğitim, kurs, çalıştay, seminer ve kongre aktivitelerine katılarak kendini sürekli geliştirmeyi amaç edinir.
16) Dil ve konuşma terapisi veya danışmanlık hizmeti verilen bireyler ile yaş, sosyo ekonomik, sosyo-kültürel, eğitim düzeyi ve dil-konuşma bozukluğuna uygun şekilde iletişim kurar ve sosyal etkileşimi gerçekleştirir.
17) İnterdisipliner veya multidisipliner ekipte dil ve konuşma terapisi ve diğer alanlara yönelik uygulama, tartışma ve diğer çalışmalarda ekip arkadaşları ile uygun şekilde iletişim kurar.
18) İnsan hakları, bilimsel ve mesleki etik değerler, mesleki mevzuat ve yasalara uygun şekilde davranır ve mesleğini idame eder.
19) Multidisipliner alanda bir ekip üyesi olarak diğer meslek elemanlarına dil ve konuşma terapisti mesleğini tanıtır ve dil ve konuşma terapisi dahil her mesleğin sınır ve yetkinliklerini gözeterek uygun ve etkili bir ekip çalışanı şeklinde davranır.
20) Çevreye duyarlı, yenilikçi, dürüst, araştırmacı karakteri ile topluma doğru örnek bir birey olur.

Ders Öğretme, Öğrenme Yöntemleri

Soru-Cevap
Vaka Problemi Çözdürme/ Drama-Rol/ Vaka Yönetimi
Laboratuvar
Sayısal Problem Çözme
Alan çalışması
Grup Çalışması / Ödevi
Bireysel Ödev
WEB Tabanlı Öğrenme
Staj
Yerinde Uygulama
Proje Hazırlama
Rapor Yazma
Seminer
Süpervizyon
Sosyal Faaliyet
Mesleki Faaliyet
Mesleki Gezi
Uygulama (Modelleme, Tasarım, Maket, Simülasyon, Deney vs.)
Okuma
Tez Hazırlama
Arazi Çalışması
Öğrenci Kulüp ve Konseyi Faaliyetleri
Diğer
Logbook
Röportaj ve sözlü görüşme
Araştırma
Film izleme
Kaynakça oluşturma
Sözlü, yazılı ve görsel bilgi üretme
Fotoğraf çekimi
Eskiz çizimi
Harita üzerinde işaretleme
Harita okuma
Doku örneği alma
Malzeme arşivi oluşturma
Kendi fikrini ve çalışmalarını sunma ve sergileme

Değerlendirmeye Sistemi

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Devam % 0
Laboratuar % 0
Uygulama % 0
Uygulama Sınavı % 0
Küçük Sınavlar % 0
Ödev % 0
Sunum % 0
Projeler % 0
Derse Özgü Staj % 0
Alan Çalışması % 0
Makale Kritik % 0
Makale Yazma % 0
Modül Grup Çalışması % 0
Beyin Fırtınası % 0
Rol Oynama + Dramatize Etme % 0
Sınıf Dışı Ders Çalışma % 0
Ön Çalışma, Pekiştirme % 0
Uygulama Tekrarı vb. % 0
Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.) % 0
Proje Hazırlama + Sunma % 0
Rapor Hazırlama + Sunma % 0
Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma % 0
Sözlü Sınav % 0
Ara Sınavlar 1 % 40
Final 1 % 60
Pratik Final % 0
Rapor Teslimi % 0
Bütünleme % 0
Bütünleme Pratik % 0
Kanaat Notu % 0
Kurul-Committee % 0
Yazma Ödev Dosyası % 0
Portfolyo % 0
Take-Home Sınav % 0
Seyir Defteri % 0
Katılım % 0
Tartışma % 0
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 60
Toplam % 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler Aktivite Sayısı İş Yükü
Ders Süresi 16 30
Laboratuvar
Uygulama
Uygulama Sınavı
Derse Özgü Staj
Alan Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması
Makale Kritik
Makale Yazma
Modül Grup Çalışması
Beyin Fırtınası
Rol Oynama + Dramatize Etme
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön Çalışma, Pekiştirme, Uygulama Tekrarı Vb.)
Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.)
Proje Hazırlama + Sunma
Rapor Hazırlama + Sunma
Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma
Sözlü Sınav
Ara Sınavlara Hazırlanma
ARA SINAV (Vize)
Genel Sınava Hazırlanma
GENEL SINAV (Final)
Katılım
Tartışma
Portfolyo
Take-Home Sınav
Seyir Defteri
Toplam İş Yükü 30
AKTS (30 saat = 1 AKTS ) 1