BESLENME VE DIYETETIK
Lisans TYYÇ: 6. Düzey QF-EHEA: 1. Düzey EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu: BES726
Ders İsmi: Yaşlılık ve Beslenme
Ders Yarıyılı: 6. Yarıyıl / Bahar
Ders Kredileri:
Teorik Pratik Kredi AKTS
1 0 1 3
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu: Yok
Dersin Türü: Alan İçi Seçmeli
Dersin Düzeyi:
Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersi Veren(ler): Dr. Öğr. Üyesi Zeynep ERCAN KARAKAYA

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: Bu dersin amacı, yaşlanma sürecinin biyolojik ve fizyolojik temellerini, yaşlanmaya bağlı ortaya çıkan değişiklikleri ve yaşlı bireylerde beslenmenin önemini öğrencilere kazandırmaktır. Ders kapsamında yaşlılık döneminde enerji ve besin öğesi gereksinimleri, beslenme durumunun değerlendirilmesi ve yaşlı bireylerde sık görülen hastalıklarda beslenme yaklaşımları ele alınarak sağlıklı yaşlanmayı destekleyen beslenme ilkeleri açıklanmaktadır.
Dersin Hedefi: Öğrencilerin yaşlanma sürecinde meydana gelen fizyolojik değişiklikleri açıklayabilmelerini, yaşlı bireylerin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini değerlendirebilmelerini ve yaşlılık döneminde sık görülen hastalıklarda uygun beslenme yaklaşımlarını belirleyebilmelerini sağlamaktır. Ayrıca öğrencilerin yaşlı bireylerde beslenme durumunu değerlendirme becerisi kazanmaları ve beslenme ile ilişkili risk faktörlerini analiz edebilmeleri amaçlanmaktadır.
Dersin Veriliş Şekli: Yüz yüze

Öğrenme Kazanımları

Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)
  1) Yaşlanma sürecinin biyolojik ve fizyolojik temellerini açıklar.
  2) Yaşlanmaya bağlı ortaya çıkan fizyolojik değişiklikleri analiz eder.
  3) Yaşlı bireylerin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini değerlendirir.
  4) Yaşlı bireylerde beslenme durumunun değerlendirilmesinde kullanılan yöntemleri açıklar.
  5) Yaşlılık döneminde sık görülen hastalıklarda beslenme yaklaşımlarını yorumlar.
  6) Sarkopeni, kaşeksi ve bası yaraları gibi yaşlılıkla ilişkili durumlarda beslenme tedavisini değerlendirir.
  7) Yaşlı bireylerde besin–ilaç ve besin öğesi etkileşimlerinin beslenme üzerindeki etkilerini analiz eder.
Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)
Yetkinlikler (Bağımsız çalışabilme, sorumluluk alabilme, öğrenme, alana özgü, iletişim ve sosyal yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)

Ders Akış Planı

Hafta Konu
Ön Hazırlık Pekiştirme
1) İnsan Yaşlanmasının Temelleri: Tanım
2) İnsan Yaşlanmasının Temelleri: Demografik Özellikler
3) Yaşlanma Teorileri
4) Yaşlanmayla İlişkili Fizyolojik Değişiklikler
5) Enerji ve Besin Öğesi Gereksinimleri & Sağlıklı Beslenme Önerileri
6) Beslenme Durumunun Değerlendirilmesi
7) Yaşlılık Döneminde Sık Görülen Hastalıklarda Beslenme: Anoreksi, Kaşeksi
8) Yaşlılık Döneminde Sık Görülen Hastalıklarda Beslenme: Anoreksi, Kaşeksi
9) Yaşlılık Döneminde Sık Görülen Hastalıklarda Beslenme: Ağız Sağlığı, Çiğneme ve Yutma Bozuklukları
10) Yaşlılık Döneminde Sık Görülen Hastalıklarda Beslenme: İskelet Sağlığı ve Kemik-Eklem Hastalıkları
11) Yaşlılık Döneminde Sık Görülen Hastalıklarda Beslenme: Sarkopeni
12) Yaşlılık Döneminde Sık Görülen Hastalıklarda Beslenme: Bası Yaraları
13) Besin-İlaç, Besin Öğesi- Besin Öğesi Etkileşimi
14) Besin-İlaç, Besin Öğesi- Besin Öğesi Etkileşimi
Diğer Kaynaklar: Akbulut, G. (Ed.). (2019). Krasuse Besin & Beslenme Bakım Süreci. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri.
Alphan, T. E. (Ed.). (2014). Hastalıklarda Beslenme Tedavisi. Ankara: Hatipoğlu Basım ve Yayım.
Şanlıer, N., & Rakıcıoğlu, N. (Ed). (2023). Yaşlı Hastalıklarında Tıbbi Beslenme Tedavisi. Ankara: Hedef CS Basın Yayın.
Bales, C. W., & Ritchie, C. S. (Eds.). (2003). Handbook of clinical nutrition and aging. Springer Science & Business Media.
Black, M., & Bowman, M. (2020). Nutrition and healthy aging. Clinics in Geriatric Medicine, 36(4), 655-669.
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022. T.C.
Sağlık Bakanlığı Yayınları. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/sagliklibeslenme-ve-hareketli-hayat

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Etkisi Yok 1 En Düşük 2 Orta 3 En Yüksek
       
Ders Öğrenme Kazanımları

1

2

3

4

5

6

7

Program Kazanımları
1) Beslenme ve tıp bilimleri ile ilgili temel kavramları bilir
2) Beslenme ve besinlerin sağlıkla çift yönlü ilişkisini bilir.
3) Gıda, beslenme ve sağlık mevzuatını bilir
4) Yeterli mesleki terminoloji bilgisine sahiptir
5) Birey, aile ve topluma beslenme ve diyetetik alanında eğitim verir, danışmanlık yapar.
6) Bilgi birikimini kullanarak alanına ilişkin çalışmaları bağımsız olarak yürütür, sağlık ekibi ve diğer disiplinler ile işbirliği içinde araştırma, proje ve etkinliklerde rol alır.
7) Mesleğini bilimsel araştırmalar, kanıtlar, gelişen teknoloji, güncel literatür ve sağlık politikaları doğrultusunda yürütür.
8) Mesleki uygulamalarını etik ilke ve standartlar doğrultusunda gerçekleştirir. Davranışı ile meslektaşlarına ve topluma örnek olur.
9) En az bir yabancı dili kullanarak alanına ilişkin uluslararası literatüre ulaşır, değerlendirir ve mesleki gelişim için kullanır.
10) Beslenme ve Diyetetik alanında eleştirel düşünme, sorun çözme ve karar verme becerilerini kullanır.
11) Mesleki alanda yazılı ve sözlü etkili iletişimi öğrenir
12) Mesleğin gerektirdiği genel kültür bilgisine sahiptir.
13) Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir ve davranışa dönüştürür
14) Hasta yakınları, doktorlar ve meslektaşları ile etkin iletişim kurabilir, bilgi verici olur.
15) Beslenme ve diyetetik uygulamalarında görev, hak ve sorumluluklarına ilişkin mevzuat ve mesleki etik kurallarına uygun davranır. Edindiği bilgi ve becerilerle beslenme ve diyetetik alanındaki hizmetin örgütlenmesi, yürütülmesi, değerlendirilmesi konusunda bireysel ve ekip üyesi olarak kalite yönetimi ve süreçleri çerçevesinde sorumluluk alır.

Ders Öğretme, Öğrenme Yöntemleri

Soru-Cevap
Vaka Problemi Çözdürme/ Drama-Rol/ Vaka Yönetimi
Laboratuvar
Sayısal Problem Çözme
Alan çalışması
Grup Çalışması / Ödevi
Bireysel Ödev
WEB Tabanlı Öğrenme
Staj
Yerinde Uygulama
Proje Hazırlama
Rapor Yazma
Seminer
Süpervizyon
Sosyal Faaliyet
Mesleki Faaliyet
Mesleki Gezi
Uygulama (Modelleme, Tasarım, Maket, Simülasyon, Deney vs.)
Okuma
Tez Hazırlama
Arazi Çalışması
Öğrenci Kulüp ve Konseyi Faaliyetleri
Diğer
Logbook
Röportaj ve sözlü görüşme
Araştırma
Film izleme
Kaynakça oluşturma
Sözlü, yazılı ve görsel bilgi üretme
Fotoğraf çekimi
Eskiz çizimi
Harita üzerinde işaretleme
Harita okuma
Doku örneği alma
Malzeme arşivi oluşturma
Kendi fikrini ve çalışmalarını sunma ve sergileme

Değerlendirmeye Sistemi

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Devam % 0
Laboratuar % 0
Uygulama % 0
Uygulama Sınavı % 0
Küçük Sınavlar % 0
Ödev % 0
Sunum % 0
Projeler % 0
Derse Özgü Staj % 0
Alan Çalışması % 0
Makale Kritik % 0
Makale Yazma % 0
Modül Grup Çalışması % 0
Beyin Fırtınası % 0
Rol Oynama + Dramatize Etme % 0
Sınıf Dışı Ders Çalışma % 0
Ön Çalışma, Pekiştirme % 0
Uygulama Tekrarı vb. % 0
Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.) % 0
Proje Hazırlama + Sunma % 0
Rapor Hazırlama + Sunma % 0
Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma % 0
Sözlü Sınav % 0
Ara Sınavlar 1 % 40
Final 1 % 60
Pratik Final % 0
Rapor Teslimi % 0
Bütünleme % 0
Bütünleme Pratik % 0
Kanaat Notu % 0
Kurul-Committee % 0
Yazma Ödev Dosyası % 0
Portfolyo % 0
Take-Home Sınav % 0
Seyir Defteri % 0
Katılım % 0
Tartışma % 0
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 60
Toplam % 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler Aktivite Sayısı İş Yükü
Ders Süresi 14 14
Laboratuvar
Uygulama
Uygulama Sınavı
Derse Özgü Staj
Alan Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması
Makale Kritik
Makale Yazma
Modül Grup Çalışması
Beyin Fırtınası 14 14
Rol Oynama + Dramatize Etme
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön Çalışma, Pekiştirme, Uygulama Tekrarı Vb.)
Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.) 14 14
Proje Hazırlama + Sunma
Rapor Hazırlama + Sunma
Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma
Sözlü Sınav
Ara Sınavlara Hazırlanma 7 7
ARA SINAV (Vize) 1 1
Genel Sınava Hazırlanma 14 14
GENEL SINAV (Final) 1 1
Katılım 14 14
Tartışma 14 14
Portfolyo
Take-Home Sınav
Seyir Defteri
Toplam İş Yükü 93
AKTS (30 saat = 1 AKTS ) 3