RADYO, TELEVIZYON VE SINEMA
Lisans TYYÇ: 6. Düzey QF-EHEA: 1. Düzey EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu: RTS207
Ders İsmi: Sinematografi ve Aydınlatmaya Giriş
Ders Yarıyılı: 3. Yarıyıl / Güz
Ders Kredileri:
Teorik Pratik Kredi AKTS
2 2 3 5
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu: Yok
Dersin Türü: Zorunlu
Dersin Düzeyi:
Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersi Veren(ler): Öğr. Gör. Neslihan Siligür

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: Bu ders, öğrencilere sinematografi ve aydınlatma alanında temel bir giriş sunarak, sinemanın görsel dilini ve olanaklarını keşfetmelerini amaçlar. Öğrenciler, ışık, kamera ve kompozisyonun görsel anlatımda oynadığı rolü hem teorik hem de uygulamalı çalışmalarla deneyimleyerek, sinema üretim sürecine dair temel bir kavrayış geliştireceklerdir.
Dersin Hedefi: Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler:
Film ve sayısal kameraların çalışma prensiplerini, bölümlerini ve aksesuarlarını tanır.
Farklı kamera tipleri, lensler, filtreler, aspect ratio ve çözünürlük kavramlarını açıklar.
Kamera hareketleri, çekim ölçekleri ve aks kuralını uygulamalı olarak kullanır.
Kadraj, ölçek, perspektif ve alan derinliği ilişkisini kurar.
Lens, diyafram, odak uzaklığı ve netlik derinliği arasındaki bağlantıyı uygular.
Görsel kompozisyon kurallarını uygulayarak film sahnesini tasarlar.
Işığın fiziksel özelliklerini, renk sıcaklığı (Kelvin değerleri) ve filtreleri tanımlar.
Temel ışık kaynaklarını ve aydınlatma araçlarını ayırt eder.
Üç nokta aydınlatma ve temel aydınlatma düzenlerini uygular, ışık ölçüm tekniklerini kullanır.
Dersin Veriliş Şekli: Yüz yüze

Öğrenme Kazanımları

Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)
  1) Sinematografi tarihini ve terminolojisini öğrenmek. Film ve sayısal kameraların çalışma prensiplerini, bölümlerini ve aksesuarlarını tanımak. Kompozisyon kurallarını öğrenmek. Işığın fiziksel özelliklerini, renk sıcaklığı (Kelvin değerleri) ve filtreleri tanımak. Temel ışık kaynaklarını, aydınlatma araçlarını, üç nokta aydınlatma gibi temel aydınlatma düzenlerini öğrenmek.
Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)
  1) Farklı kamera tipleri, lensler, filtreler, aspect ratio ve çözünürlük kavramlarını açıklamak. Kamera hareketleri, çekim ölçekleri ve aks kuralını uygulamalı olarak kullanmak. Kadraj, ölçek, perspektif ve alan derinliği ilişkisini kurmak. Lens, diyafram, odak uzaklığı ve net alan derinliği arasındaki bağlantıyı uygulamak. Görsel kompozisyon kurallarını uygulayarak film sahnesini tasarlamak. Üç nokta aydınlatma ve temel aydınlatma düzenlerini uygulamak ve ışık ölçüm tekniklerini kullanmak.
Yetkinlikler (Bağımsız çalışabilme, sorumluluk alabilme, öğrenme, alana özgü, iletişim ve sosyal yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)
  1) Terminolojiye hakim olmak. Kamera ve aydınlatmayı sinema dili olarak kullanmak. Kamera ile anlam yaratmak.

Ders Akış Planı

Hafta Konu
Ön Hazırlık Pekiştirme
1) Analog Kameranın Tarihi (Camera Obscura'dan Sinematograf'a)
2) Hareketli Görüntü, Optik Oyuncaklar, Ağ Tabaka İzlenimi
3) Analog Fotograf ve Film Kameralarının Çalışma Prensipleri (Kare Sayısı, Obtüratör Açısı İlişkisi) (Uygulamalı Ekipman Kurulumu ve Temizliği)
4) Film Kameralarının Sınıflandırılması, Film Boyutu Görüntü İliskisi, Film Hızı/ ASA/ ISO) (Kamera Hareketleri)
5) Video, Televizyon, Analog Video, CRT, Progressive, Interlaced Video, NTSC, PAL, SECAM (Kamera Destekleri)
6) CCD, 3CCD, CMOS Sensor, Sensör Boyutu, Cozunurluk, Bith Depth, Subsampling Kavramları
7) Objektif ve Perspektif, Kontrastlık ve Keskinlik, Objektif Çeşitleri, Diyafram, Diyaframın Pozlamaya Etkisi, Alan Derinliği ve Netlik (uygulamalı)
8) Ara Sınav
9) Renk Isısı, Beyaz Ayarı, Color Chart (Uygulamalı Kamera Menüsü, Video Ayarları)
10) %18 Gri Kart, Işık Ölçümü ve Pozlama, Zebra, Histogram, Vaweform, Vectorscope (Uygulamalı Kamera Menüsü, Video Ayarları)
11) Işık Kaynakları ve Temel Aydınlatma İlkeleri (Uygulamalı)
12) Filtreler, Renk Düzeltme, ND, Polarize, Diffusion (Uygulamalı)
13) Hi-Key, Low-Key, Üç Nokta Işık, Portre Işıklandırması (Butterfly, Rembrandt gibi uygulamalı ışık set upları)
14) Kompozisyon (Kavram olarak kompozisyon, Aspect Ratio, Çekim Ölcekleri (film klibi ya da film karesi inceleme)
15) Kompozisyon (Ritim ve Hareket, Cerceveleme, Uygulamalı Çekim Açıları, 180 derece kuralı (film klibi ya da film karesi inceleme)
16) Final
Diğer Kaynaklar: Alton, John. Painting With Light, University Of California Press, 1995
American Cinematographer Manual, 7th edition, ed. Ryan Rod, The ASC Press, Hollywood, 1993.
American Cinematographer Manual, 10th edition, ed. Michael Goi, The ASC Press, Hollywood, 2013.
Ascher, S. & Pincus, E. The Filmmaker’s Handbook: A Comprehensive Guide For The Digital Age, Penguin Random House, 2019.
Bajac, Quentin. Karanlık Odanın Sırları, Fotoğrafın İcadı, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2005.
Benjamin, Walter. Fotografinin Küçük Tarihi, Altıkırkbeş Yayın, İstanbul, 2014.
Bermingham, Alan. Location Lighting For Television, Focal Press, Burlington, 2003.
Bowen, Christopher J. Grammar Of The Shot, Routledge, New York, 2018.
Brown, Blain. Cinematography: Theory And Practice
For Cinematographers And Directors, 4th ed. Routledge, New York, 2022
Brown, Blain. Motion Picture and Video Lighting, 3rd ed. Routledge, New York, 2019.
Brown, Blain. The Filmmaker’s Guide To Digital Imaging: For Cinematographers, Digital Imaging Technicians And Camera Assistants, Routledge, New York, 2015.
Canikligil, İlker. Dijital Video İle Sinema, Alfa Kitap, İstanbul, 2014.
Drew, H. The Fundamentals Of Photography, Ava Publishing, Switzerland, 2005.
Edgar-Hunt, R. & Marland, j. & Rawle, S. The Language of Film, AVA Publishing, Switzwerland, 2010.
Goodridge, M. & Grierson, T. Sinematografi: Görüntü Yönetmenliği, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2013.
Hoser, Tania. Introduction To Cinematography: Learning Through Practice, Routledge, New York, 2018.
Hunter, F. & Biver, S. & Fuqua, P. Light: Science & Magic: An Introduction To Photographic Lighting, Focal Press, Burlington, 2015.
Kılıç, Levend. Görüntü Estetiği, İnkılap Yayınları, İstanbul, 2003
Lancaster, Kurt. Basic Cinematography: A Creative Guide to Visual Storytelling, Routledge, New York, 2019
Landau, David. Lighting For Cinematography: A Practical Guide To The Art And Craft Of Lighting For The Moving Image, Bloomsburry Publishing, Bloomsbury, 2014.
Malkiewicz, Kris. Film Lighting: Talks With Hollywood’s Cinematographers And Gaffers, Fireside, New York, 1992
Mascelli, Joseph V. The Five C’s Of Cinematography: Motion Picture Filming Techniques, Silman-James Press, Los Angeles, 1998.
Mercado, Gustavo. Sinemacının Gözü: Sinemada Kompozisyon Kuralları Kullanmayı (Ve Yıkmayı) Öğrenmek, Hil Yayınları, İstanbul, 2011.
Mercado, Gustavo. The Filmmaker’s Eye: The Language of the Lens, The Power of Lenses and the Expressive Cinematic Image, Routledge, New York, 2019.
Millerson, Gerald. Sinema ve Televizyon İçin Aydınlatma Tekniği, Es Yayınları, İstanbul, 2007.
Mükerrem, Zaur. Sinematografi Üzerine Düşünceler: Kuram Ve Uygulamalar, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2012
Palmer, Tim. Cinematography And Lighting For Television: A Contemporary Approach, Routledge, New York, 2025.
Prakel, David. Composition, Ava Publishing, Switzerland, 2006
Prakel, David. Lighting, Ava Publishing, Switzerland, 2007
Prakel, David. Exposure, Ava Publishing, Switzerland, 2009
Stump, David. Digital Cinematography: Fundamentals, Tools, Techniques, and Workfows, Routledge, New York, 2022.
Wheeler, Paul. Uygulamalı Sinematografi, Es Yayınları, İstanbul, 2010.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Etkisi Yok 1 En Düşük 2 Orta 3 En Yüksek
       
Ders Öğrenme Kazanımları

1

2

3

Program Kazanımları

Ders Öğretme, Öğrenme Yöntemleri

Soru-Cevap
Vaka Problemi Çözdürme/ Drama-Rol/ Vaka Yönetimi
Laboratuvar
Sayısal Problem Çözme
Alan çalışması
Grup Çalışması / Ödevi
Bireysel Ödev
WEB Tabanlı Öğrenme
Staj
Yerinde Uygulama
Proje Hazırlama
Rapor Yazma
Seminer
Süpervizyon
Sosyal Faaliyet
Mesleki Faaliyet
Mesleki Gezi
Uygulama (Modelleme, Tasarım, Maket, Simülasyon, Deney vs.)
Okuma
Tez Hazırlama
Arazi Çalışması
Öğrenci Kulüp ve Konseyi Faaliyetleri
Diğer
Logbook
Röportaj ve sözlü görüşme
Araştırma
Film izleme
Kaynakça oluşturma
Sözlü, yazılı ve görsel bilgi üretme
Fotoğraf çekimi
Eskiz çizimi
Harita üzerinde işaretleme
Harita okuma
Doku örneği alma
Malzeme arşivi oluşturma
Kendi fikrini ve çalışmalarını sunma ve sergileme

Değerlendirmeye Sistemi

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Devam 14 % 10
Laboratuar % 0
Uygulama 14 % 10
Uygulama Sınavı % 0
Küçük Sınavlar % 0
Ödev % 0
Sunum % 0
Projeler % 0
Derse Özgü Staj % 0
Alan Çalışması % 0
Makale Kritik % 0
Makale Yazma % 0
Modül Grup Çalışması % 0
Beyin Fırtınası % 0
Rol Oynama + Dramatize Etme % 0
Sınıf Dışı Ders Çalışma % 0
Ön Çalışma, Pekiştirme % 0
Uygulama Tekrarı vb. % 0
Ödevler (okuma, yazma, film izleme vs.) % 0
Proje Hazırlama + Sunma % 0
Rapor Hazırlama + Sunma % 0
Sunum / Seminer Hazırlama + Sunma % 0
Sözlü Sınav % 0
Ara Sınavlar 1 % 30
Final 1 % 50
Pratik Final % 0
Rapor Teslimi % 0
Bütünleme % 0
Bütünleme Pratik % 0
Kanaat Notu % 0
Kurul-Committee % 0
Yazma Ödev Dosyası % 0
Portfolyo % 0
Take-Home Sınav % 0
Seyir Defteri % 0
Katılım % 0
Tartışma % 0
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 50
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 50
Toplam % 100